Enige plein in Wagenberg maar een bieb vol geschiedenis

Het Van Den Elsenplein was tot midden jaren 50 nog een weiland. Tijdens de Watersnood begin 1953 heeft het ook daar onder water gestaan. Vanuit de kerktoren is deze foto gemaakt. Daarop zijn links de bijgebouwen te zien van de toenmalige boerderij Parallelweg 8.

De eerste bebouwing daar was de jongensschool in 1949, die in 1980 is vervangen door een nieuwe basisschool. De naam 'De Elsenhof' is een verwijzing naar het Van den Elsenplein. En in aansluiting op deze naam ligt vanaf 2001 achter de school de straat Elsakker. Deze naam heeft twee verklaringen. Als eerste een korte verwijzing naar de schoolnaam door het element 'Els'. Voorts was 'de Elsacker' lang geleden de naam voor een perceel land dat lag ter plaatse van Kerkstraat 13, 13a en 15.

Dit enige Wagenbergse plein is genoemd naar een zekere pater Gerlacus van den Elsen. Eind 19e eeuw zette deze Brabantse Norbertijn zich in voor de belangen van de noodlijdende boeren. Dat leidde in 1896 tot de oprichting van een 'boeren-bond', de N.C.B. Na 2 jaar kwam door zijn initiatief de Boerenleenbank (nu Rabobank) tot stand. Op uitnodiging van de pastoor kwam pater Van den Elsen in 1901 op Wagenberg een lezing houden over het nut van een 'leenbank voor de boeren'. Meteen waren er al 27 aanmeldingen en was de Boerenleenbank op Wagenberg een feit. Pater van den Elsen is de geschiedenis ingegaan als 'de Boerenapostel'. (Zie: Honderd jaar NCB Wagenberg 1898-1998 in De Vlasselt 83).

Weliswaar in de Kerkstraat, maar ook aan het Van den Elsenplein, staan het 'Thomashuis' en 'Plexat' en ook 'Onder de Toren'. Boven de deur van het 'Thomashuis' staat de oorspronkelijke naam 'Maria Assumpta' (= Maria Hemelvaart). Daar woonden de zusters van de meisjesschool en de kleuterschool van 1952 tot 1975. Het vorige zusterklooster uit 1891 stond rechts van Plexat, maar dat is aan het einde van de tweede wereldoorlog verwoest.

Het gemeenschapshuis Plexat is gebouwd in 1939 en werd 'Jeugdhuis' genoemd. Op de begane grond was de 'bewaarschool', ofwel kleuterschool De Engelbewaarder (nu basisschoolgroep 1 en 2). En waar nu 'Onder de Toren' is daar was al in 1847 een kleine kleuterschool gewoon in huis bij een 'bewaarschoolhoudster'. In 1851 kwam de eerste zuster naar hier en in 1861 werd begonnen met 'de christelijke lering en onderwijs in handwerken'. Dat schooltje is uitgegroeid tot de meisjesschool die hier tot 1980 heeft gestaan. Zie hierover uitgebreid Vlasseltboekje 33 '125 jaar Bijzonder Onderwijs Wagenberg' (1986).

Maar het Van den Elsenplein kennen we vooral van allerlei activiteiten en gebeurtenissen, zoals de jaarlijkse kermis en het door 'Wagenberg Leeft' georganiseerde Dorpsfeest als de voorganger van de tegenwoordige Jaarmarkt. In de jaren 60 was er ook meermalen een spectaculaire taptoe van de Wagenbergse drumband. En met carnaval staat er 'Oos Kee'.

Johan van der Made.

Beelden bij dit artikel